आश्रमको परिचय
तनहुँ जिल्लाको दक्षिण–पूर्वी भाग, कालीगण्डकी र त्रिशूली नदीको पवित्र सङ्गमले आदिप्रयाग–हरिहर क्षेत्रका नामले विख्यात प्राचीन तपोभूमि नेपालकै प्रमुखतम तीर्थस्थलका रूपमा रहेको छ । वैदिक सनातन धर्म, संस्कृति, संस्कार, अध्यात्म एवम् संस्कृत शिक्षाको संरक्षण, संवर्द्धन र प्रचार–प्रसार गर्ने परम ध्येयसहित धार्मिक–सामाजिक संस्थाका रूपमा गलेश्वर आश्रमको स्थापना भएको हो ।
यस पवित्र भूमिमा वि.सं. १९८० सालदेखि निरन्तर साधनारत अष्टाङ्गयोगसिद्ध योगी ईश्वरानन्द ब्रह्मचारी (गलेश्वर बाबा)ले, “संस्कृतवाङ्मय नै सनातन संस्कृतिको आधारशिला हो” भन्ने गूढ सत्यलाई हृदयङ्गम गरी, सम्पूर्ण मानवजातिको कल्याणको पावन उद्देश्यले, वि.सं. २०२३ साल पौष २७ गते (पृथ्वी जयन्ती/एकता दिवस)का दिन श्री वेद वेदाङ्ग विद्यालय नामक गुरुकुलीय पाठशालाको स्थापना गर्नुभयो। विद्यालय अभिलेख अनुसार यस संस्थाले वि.सं. २०२४ साल चैत १२ गते अस्थायी अनुमति प्राप्त गरी वेदाध्ययन प्रारम्भ गराँउदै आएको छ ।
वि.सं. २०३२ साल ज्येष्ठ शुक्ल द्वितीयाका दिन गलेश्वर बाबाले शिवलोक प्राप्त गर्नुभयो। उहाँपश्चात् आश्रमका दोस्रो पीठाधीशका रूपमा श्री १००८ स्वामी आशुतोषानन्द सरस्वतीजी महाराज हुनुभयो र गुरुकुलीय परम्परालाई निरन्तरता दिँदै आश्रम तथा गुरुकुल सञ्चालनमा निरन्तरता दिनुभयो। तत्पश्चात्, वि.सं. २०४३ सालदेखि तेस्रो पीठाधीशका रूपमा राष्ट्रसन्त श्री १००८ स्वामी परमानन्द सरस्वतीजी महाराज हुनुहुयो। सोही परम्पराअनुसार परमानन्द स्वामीजीले, वि.सं. २०५३ सालमा हालका पीठाधीश अनन्तश्रीविभूषित महामण्डलेश्वर स्वामी आत्मानन्द गिरिजी महाराज लाई आश्रमको नेतृत्व समर्पित गर्नुभयो ।
महामण्डलेश्वर स्वामी आत्मानन्द गिरिजी महाराजको आध्यात्मिक नेतृत्व र तपोनिष्ठ मार्गदर्शन अन्तर्गत गलेश्वर आश्रमले वर्तमान समयमा भौतिक, सामाजिक, धार्मिक, आध्यात्मिक तथा शैक्षिक क्षेत्रका सबै पक्षमा अभूतपूर्व प्रगति गरेको छ। यसरी आश्रम आज सामाजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक र शैक्षिक केन्द्रका रूपमा प्रतिष्ठित हुन पुगेको छ।